Tranh chấp đất đai có sổ đỏ: Hướng dẫn giải quyết chi tiết

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hay còn được gọi là “Sổ đỏ” là một tài liệu pháp lý xác nhận quyền sử dụng đất của cá nhân hoặc tổ chức. Tuy nhiên, hiện nay, dù đã sở hữu sổ đỏ, vẫn có những tình huống xảy ra tranh chấp về đất đai. Có những phương án nào để giải quyết tranh chấp đất đai có sổ đỏ? Hãy cùng NT International Law Firm khám phá trong bài viết này. 

Có sổ đỏ thì có bị tranh chấp đất đai không?

Có, tranh chấp đất đai vẫn có thể xảy ra ngay cả khi đất đã có sổ đỏ và điều này cũng khá phổ biến.

Trên thực tế, trong quá trình sử dụng đất, mặc dù đã có sổ đỏ nhưng vẫn có thể xuất hiện một số tình huống như: nhầm lẫn trong việc chuyển nhượng, tặng cho hay thừa kế quyền sử dụng đất, hoặc do sai sót trong quá trình đo đạc và kiểm tra diện tích đất,… dẫn đến những xung đột giữa các bên trong việc sử dụng, từ đó gây ra tranh chấp đất đai mặc dù đã có sổ đỏ.

Tìm hiểu thêm: Mẫu đơn tranh chấp đất đai: Hướng dẫn cách viết chi tiết

Các trường hợp tranh chấp đất đai có sổ đỏ thường gặp

Tranh chấp về quyền sử dụng đất

Trường hợp này xảy ra giữa những người sử dụng đất nhằm xác định ai là người có quyền hợp pháp đối với thửa đất cụ thể. Một trong những lý do thường gặp là xung đột về ranh giới đất khi một bên tự ý di chuyển mốc ranh, lấn đất hoặc các bên không đồng thuận về đường ranh giới giữa các thửa đất.

Tranh chấp về quyền sử dụng đất đai

Ngoài ra, còn tồn tại tranh chấp liên quan đến việc yêu cầu khôi phục quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất khi một cá nhân hoặc tổ chức, hộ gia đình muốn lấy lại quyền sử dụng một khu đất mà họ cho rằng trước đây thuộc sở hữu của họ hoặc của người thân.

Tranh chấp về quyền và nghĩa vụ phát sinh trong quá trình sử dụng đất

Tranh chấp này chủ yếu nảy sinh từ các giao dịch dân sự liên quan đến đất đai chẳng hạn như chuyển nhượng, tặng cho, thuê, hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất… Bản chất của tranh chấp này là tranh chấp hợp đồng dân sự vì một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ theo thỏa thuận.

Những yêu cầu thường thấy trong tranh chấp về quyền và nghĩa vụ phát sinh trong quá trình sử dụng đất bao gồm: tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu, công nhận hiệu lực của giao dịch hoặc yêu cầu thực hiện các nghĩa vụ như đã thỏa thuận trong hợp đồng…

Ngoài ra, tranh chấp liên quan đến mục đích sử dụng đất (sử dụng sai mục đích, thay đổi mục đích trái phép…) cũng thuộc vào nhóm này.

Tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất

Đây là các tranh chấp diễn ra trong các mối quan hệ pháp lý khác nhưng liên quan đến quyền sử dụng đất, ví dụ:

Tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất do mâu thuẫn giữa hai hoặc nhiều bên về quyền và nghĩa vụ xoay quanh mảnh đất

• Tranh chấp quyền sử dụng đất sau khi ly hôn, liên quan đến việc xác định và phân chia tài sản chung là quyền sử dụng đất.
• Tranh chấp quyền thừa kế đối với di sản là quyền sử dụng đất và các tài sản gắn liền với đất.

Xem thêm: Đất Tranh Chấp Có Làm Được Sổ Đỏ Không?

Cách giải quyết tranh chấp đất đai có sổ đỏ

Theo quy định pháp luật hiện hành, quy trình giải quyết tranh chấp về đất đai trong trường hợp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) được thực hiện như sau:

Hòa giải tranh chấp đất

Tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP có nêu rõ:

Đối với các tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất, việc hòa giải tranh chấp tại UBND cấp xã là bắt buộc theo quy định của pháp luật.

Đối với các dạng tranh chấp đất đai khác, hòa giải tranh chấp được khuyến khích thực hiện trước khi tiến hành kiện tụng tại Tòa án nhằm tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí. Tùy thuộc vào từng hoàn cảnh, các bên có thể lựa chọn:

• Tự thương lượng để đạt được sự hòa giải.
• Thực hiện hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại.
• Tiến hành hòa giải tại cơ sở về tranh chấp đất đai.
• Áp dụng các phương thức hòa giải khác theo quy định của pháp luật để giải quyết tranh chấp.

Khởi kiện tại Tòa án nhân dân

Theo Điều 236 khoản 1 của Luật Đất đai 2024, nếu xảy ra tranh chấp liên quan đến đất đai và đã có sổ đỏ, sổ hồng hoặc các giấy tờ hợp pháp khác xác nhận quyền sở hữu, thì Tòa án nhân dân có quyền giải quyết vụ việc.

Hòa giải không thành, các bên có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền

Vì vậy, nếu hòa giải không thành công, các bên liên quan có thể tiếp tục gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp đất theo quy trình tố tụng dân sự.

Tham khảo: Hòa giải tranh chấp đất đai: Quy trình, thủ tục và lưu ý

Câu hỏi thường gặp về tranh chấp đất đai có sổ đỏ

Tranh chấp đất đai có sổ đỏ có bắt buộc hòa giải không?

Trong các tranh chấp đất đai có Sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất), việc tiến hành thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi có đất là cần thiết trước khi nộp đơn kiện ra Tòa án để xác định ai có quyền sử dụng đất.

Theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành (Luật Đất đai), tính bắt buộc của việc này phụ thuộc vào bản chất của tranh chấp, không phụ thuộc vào việc đất đai có Sổ đỏ hay không.

Khi nào có thể yêu cầu UBND xã giải quyết tranh chấp đất đai?

Khi xảy ra tranh chấp liên quan đến đất đai, các bên được khuyến khích giải quyết mâu thuẫn một cách tự nguyện trước tiên. Tuy nhiên:

• Trong trường hợp tranh chấp về quyền sử dụng đất: Nếu tự hòa giải không thành công, thì cần phải nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã nơi có đất, để yêu cầu tổ chức hòa giải theo quy định trước khi tiến hành khởi kiện ra Tòa án.
• Đối với các loại tranh chấp đất đai khác: Việc nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp xã không bắt buộc, các bên có thể khởi kiện trực tiếp tại Tòa án.

Tranh chấp đất đai có sổ đỏ mất bao lâu để giải quyết?

Thời gian từ 3 đến 6 tháng hoặc lâu hơn, tùy thuộc vào việc hòa giải tại cơ sở có đạt thành công hay cần phải đưa vụ việc ra Tòa án nhân dân.

Gọi ngay cho chúng tôi: 090.252.4567

Trên đây là những thông tin tư vấn từ NT International Law Firm về vấn đề tranh chấp đất đai có sổ đỏ. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ giải quyết tranh chấp, quý khách có thể liên hệ với chúng tôi qua số 090.252.4567 để được luật sư tư vấn và hỗ trợ phù hợp, kịp thời.